www.biopoiotita.gr

Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012

Η αλήθεια πίσω από το μύθο για τη χοληστερόλη


Τι σημαίνουν τα επίπεδα της χοληστερόλης, ή η διαφορά ανάμεσα στην καλή και την κακή χοληστερόλη; Η κατανόηση των κινδύνων της υψηλής χοληστερόλης βοηθά στο να διατηρήσουμε τα επίπεδα της σε ένα υγιές εύρος, μειώνοντας τις πιθανότητες για καρδιακή νόσο, καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικό επεισόδιο. Έτσι, άτομα άνω 20 ετών θα πρέπει να ελέγχουν με εξετάσεις τις τιμές της χοληστερόλης, κάθε πέντε χρόνια – είναι μια απλή εξέταση αίματος η οποία εντοπίζει τα υψηλά επίπεδα χοληστερόλης.
Είναι σημαντικό να διακρίνουμε το γεγονός από το μύθο σχετικά με τη χοληστερόλη.
Μύθος: Η χοληστερόλη είναι κακό πράγμα. Το σώμα μας χρειάζεται τη χοληστερόλη για να λειτουργήσει. Έτσι, διατηρεί σταθερές τις κυτταρικές μεμβράνες και βοηθά στην παραγωγή ορισμένων ορμονών. Πρέπει ,λοιπόν, να γίνει κατανοητό ότι η χοληστερόλη είναι απαραίτητη για την υγεία. Ο κίνδυνος ξεκινά όταν μεγάλες ποσότητες χοληστερόλης κυκλοφορούν στο αίμα και συσσωρεύονται στο εσωτερικό των αρτηριών, που οδηγεί σε μια κατάσταση γνωστή ως αθηροσκλήρωση. Με τη συσσώρευση μεγάλης ποσότητας χοληστερίνης, η αρτηρία φράσσεται, με πιθανά αποτελέσματα μια καρδιακή προσβολή ή το εγκεφαλικό επεισόδιο.
Μύθος: Όλοι πρέπει να στοχεύουν στα ίδια επίπεδα χοληστερόλης. Δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός για όλους αλλά οι τιμές εξαρτώνται εξ ολοκλήρου από τους παράγοντες κίνδυνου που συγκεντρώνει κάθε άτομο, όπως το να είναι καπνιστής, να έχει διαβήτη, ή υψηλή αρτηριακή πίεση. Άτομα χωρίς παράγοντες κινδύνου πρέπει να προσπαθούν να διατηρούν τα επίπεδα της LDL ή της «κακής» χοληστερόλη μέχρι τα 160 mg / dL. Τα υψηλά επίπεδα της LDL χοληστερόλης είναι ένας παράγοντας κινδύνου για τις καρδιακές παθήσεις. Αντίθετα, τα υψηλά επίπεδα της HDL, ή της “καλής” χοληστερόλης, ενισχύουν την προστασία έναντι της καρδιακής νόσου και είναι επιθυμητά. Ωστόσο, εάν ένα άτομο συγκεντρώνει δύο ή περισσότερους παράγοντες κινδύνου για καρδιακή νόσο, τα επίπεδα της LDL χοληστερόλης πρέπει να είναι κάτω από 130 mg / dL. Τέλος, άτομα που πάσχουν καρδιακή νόσο ή διαβήτη, πρέπει να στοχεύουν ακόμα χαμηλότερα, με επίπεδα της LDL κάτω από 100 mg / dL. (Βλέπε παρακάτω)
Μύθος: Η υψηλή χοληστερόλη προκαλείται κυρίως από τη διατροφή. Ο μεγαλύτερος παράγοντας των επιπέδων χοληστερόλης ενός ατόμου είναι η κληρονομικότητα. Αν και η λειτουργία του ήπατος είναι η απομάκρυνση της περίσσειας της χοληστερόλης από το σώμα, η γενετική παίζει μεγάλο ρόλο στην ικανότητά του να διατηρήσει τη χοληστερόλη σε ένα υγιές επίπεδο. Κάθε άτομο έχει διαφορετικό βαθμό απομάκρυνσης της χοληστερόλης, ο οποίος στα περισσότερα άτομα δεν είναι τόσο αποτελεσματικός  όσο χρειάζεται να είναι. Για τα άτομα των οποίων η λειτουργία στο συκώτι είναι μόνο λίγο κάτω από το φυσιολογική, η υγιεινή διατροφή είναι  μια λύση, μειώνοντας τα επίπεδα της χοληστερόλης κατά 10 έως 15 τοις εκατό.
Μύθος: Η μαργαρίνη είναι καλύτερη από το βούτυρο για τα χαμηλά επίπεδα της χοληστερόλης.
Η μαργαρίνη γίνεται από φυτικά έλαια, και έτσι δεν περιέχει χοληστερόλη, σε αντίθεση με το βούτυρο, το οποίο είναι κατασκευασμένο από ζωικά προϊόντα. Ωστόσο, η μαργαρίνη έχει υψηλή περιεκτικότητα σε trans λιπαρά οξέα – ουσίες που αυξάνουν την LDL χοληστερόλη του οργανισμού, ενώ μειώνουν τα επίπεδα της HDL χοληστερόλης στο αίμα, βάζοντας μας σε κίνδυνο για καρδιακή νόσο και εγκεφαλικό επεισόδιο. Μια υγιεινή επιλογή είναι τα μονοακόρεστα λίπη όπως το ελαιόλαδο και το έλαιο canola, το οποίο μπορεί να μειώσει την “κακή” χοληστερόλη.
Μύθος: Τα παιδιά δεν μπορούν να έχουν υψηλή χοληστερόλη.
Όπως οι ενήλικες, έτσι και τα παιδιά εάν το ήπαρ τους δεν λειτουργεί επαρκώς, η χοληστερόλη τους μπορεί να είναι αυξημένη, όχι όμως σε βαθμό της ανάπτυξης μιας αγγειακής νόσου. Ωστόσο, όταν τα παιδιά με υψηλή χοληστερόλη γίνονται ενήλικες, είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν καρδιαγγειακά προβλήματα σε νεαρότερη ηλικία από τους συνομηλίκους τους. Παρόμοια με τους ενήλικες, τα παιδιά μπορεί να μειώσουν τα υψηλά επίπεδα χοληστερόλης τους με την τακτική άσκηση και με μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και τρόφιμα χαμηλά σε κορεσμένα λίπη. Σε σπάνιες περιπτώσεις, τα παιδιά μπορούν να έχουν μια δυνητικά θανατηφόρα ασθένεια γνωστή ως οικογενή υπερχοληστερολαιμία, μια κληρονομική πάθηση στην οποία το ήπαρ δεν είναι σε θέση να απομακρύνει τη χοληστερόλη από την κυκλοφορία του αίματος. Αυτή η ασθένεια μπορεί να προκύπτει από το γεγονός ότι ένας ή και οι δύο γονείς έχουν πολύ υψηλά επίπεδα χοληστερόλης, ή ότι το παιδί έχει συνολικό επίπεδο χοληστερόλης πάνω από 250.
Όταν ο γιατρός ή ο διατροφολόγος σας συνιστούν μια εξέταση αίματος για τον έλεγχο της χοληστερόλης, τα αποτελέσματα περιλαμβάνουν συνολικά το επίπεδο της ολικής χοληστερόλης στο αίμα(ορός), τα επίπεδα της HDL και της LDL. Η American Heart Association παρέχει τις ακόλουθες οδηγίες για τα επίπεδα:
 Επίπεδα ολικής χοληστερόλης στο αίμα (ορός):
Λιγότερο από 200 mg / dL θεωρείται επιθυμητό
200 έως 239 mg / dL θεωρείται οριακά-υψηλού κινδύνου
240 mg / dL και πάνω είναι μεγάλος κίνδυνο για την υγεία
Επίπεδα HDL (καλής) χοληστερόλης:
Λιγότερο από 40 mg / dL για τους άνδρες ή κάτω από 50 mg / dL για τις γυναίκες σημαίνει μεγαλύτερος κίνδυνο για καρδιακές παθήσεις
Για τους άνδρες, 40 έως 50 mg / dL θεωρείται μέση τιμή
Για τις γυναίκες, 50 έως 60 mg / dL θεωρείται μέση τιμή
Εάν τα επίπεδα της HDL χοληστερόλης είναι 60 mg / dL ή υψηλότερα, μπορεί να έχετε μια πρόσθετη προστασία από τις καρδιακές παθήσεις.
Επίπεδα LDL (κακής) χοληστερόλης:
Λιγότερο από 100 mg / dL είναι επιθυμητή
100 – 129 mg / dL είναι οριακά επιθυμητή
130 έως 159 mg / dL θεωρείται οριακά υψηλή
160 έως 189 mg / dL είναι υψηλή
190 mg / dL και πάνω θεωρείται ότι είναι πολύ υψηλή
Άτομα με υψηλή ολική χοληστερόλη (πάνω από 240 mg / dL) έχουν διπλάσιο κίνδυνο καρδιακής νόσου, από αυτά με  επίπεδα χοληστερόλης κάτω από 200 mg / dL, σύμφωνα με την American Heart Association.
Εάν έχετε υψηλά επίπεδα χοληστερόλης, η American Heart Association συστήνει να αποφεύγετε το κάπνισμα, να καταναλώνετε μια υγιεινή διατροφή, να ασκείστε τακτικά και να διατηρείτε ένα υγιές βάρος. Με αυτές τις τακτικές μειώνετε τον κίνδυνο για καρδιακή νόσο και εγκεφαλικό επεισόδιο.
Ναταλία  Ντελίκου Μπενέτου
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος