www.biopoiotita.gr

Παρασκευή, 24 Μαρτίου 2017

Η διαθέσιμη γη είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα των Ευρωπαίων νέων γεωργών σήμερα

Η διαθέσιμη γη είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα των Ευρωπαίων νέων γεωργών σήμερα
Το γεγονός ότι οι νέοι γεωργοί σε ολόκληρη την Ευρώπη αντιμετωπίζουν πρόβλημα στην εύρεση διαθέσιμης γης προς εκμετάλλευσης για αγορά ή ενοικίαση σε προσιτές τιμές για τη δραστηριότητά τους, επισημαίνει ως κεντρικό ζήτημα η γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Περιφερειών, που δημοσιεύτηκε στις 9 Φεβρουαρίου, με εισηγητή τον Arnold Hatch (UK/ECR), μέλος του δημοτικού συμβουλίου του Craigavon. Μάλιστα, αναφέρει ότι «η Κοινή Γεωργική Πολιτική (ΚΓΠ) και οι επιδοτήσεις που δίνονται δυνάμει της ευνοούν ξεκάθαρα τις μεγάλες γεωργικές εκμεταλλεύσεις και περιθωριοποιούν τις μικρές, ενώ ενδέχεται να επηρεάζουν διαφορετικούς κλάδους κατά διαφορετικό τρόπο».
Η γνωμοδότηση ψηφίστηκε κατά την ολομέλεια της Επιτροπής και:
  • υπενθυμίζει ότι η Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις ανάγκες των νέων γεωργών δείχνει πως η διαθεσιμότητα γης προς αγορά και ενοικίαση αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι νέοι γεωργοί και οι νεοεισερχόμενοι στον κλάδο· 
  • αναγνωρίζει με ανησυχία ότι η γεωργία απομακρύνεται ολοένα ταχύτερα από το μοντέλο της οικογενειακής εκμετάλλευσης, σε βαθμό που το 2014 ανακηρύχθηκε σε Διεθνές Έτος Οικογενειακής Γεωργίας προκειμένου να αναδειχθεί το ζήτημα σε παγκόσμιο επίπεδο. Φρονεί ότι καθότι η γη τείνει να αποτελεί ασφαλή επένδυση για μη γεωργικούς επενδυτές, η πρόσβαση στη γη καθίσταται ολοένα δυσκολότερη για νέους γεωργούς που θέλουν να ξεκινήσουν γεωργική επιχείρηση·
  • καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει τον άμεσο και έμμεσο αντίκτυπο της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη συγκέντρωση και την αρπαγή γαιών στην Ευρώπη. Για παράδειγμα, η Κοινή Γεωργική Πολιτική (ΚΓΠ) και οι επιδοτήσεις που δίνονται δυνάμει της ευνοούν ξεκάθαρα τις μεγάλες γεωργικές εκμεταλλεύσεις και περιθωριοποιούν τις μικρές, ενώ ενδέχεται να επηρεάζουν διαφορετικούς κλάδους κατά διαφορετικό τρόπο·
  • επισημαίνει ότι πολυάριθμα κράτη μέλη έχουν εθνικές ρυθμίσεις που αποτρέπουν την αναγκαστική συγκέντρωση και αγορά γαιών από αλλοδαπούς - για παράδειγμα, προβλέποντας δικαίωμα προτίμησης - και φρονεί ότι τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες πρέπει να έχουν μεγαλύτερες εξουσίες όσον αφορά τη ρύθμιση των γεωργικών γαιών και να θέτουν περιορισμούς προς τούτο, ιδίως προκειμένου να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο αρπαγής και συγκέντρωσης γαιών, που περιορίζει τις επιλογές των νέων γεωργών καθώς ξεκινούν τις δραστηριότητές τους·
  • εκτιμά πως, παρότι το περιθώριο παρέμβασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη νομοθεσία για την αγορά γης είναι εξαιρετικά περιορισμένο (καθότι πρόκειται για εθνική αρμοδιότητα), θα μπορούσαν να εξερευνηθούν οι ακόλουθες ιδέες:
  1. Τόνωση της αξιοποίησης των ευκαιριών που παρέχει η αγροτική ανάπτυξη για τη στήριξη των νέων δράσεων για την καλλιέργεια της κινητικότητας όσον αφορά τη γη (τράπεζες γης, πρωτοβουλίες αντιστοίχησης γεωργικών γαιών και άλλες πρωτοβουλίες που προωθούνται σε τοπικό επίπεδο για την ενθάρρυνση της πρόσβασης των νεοεισερχόμενων σε γη). 
  2. Διεύρυνση του φάσματος των δράσεων υποστήριξης σε νέα μοντέλα αγροτικών επιχειρήσεων (και ειδικότερα καινοτόμα είδη συμπράξεων μεταξύ γεωργών). 
  3. Ενθάρρυνση πιο ενεργών εθνικών πολιτικών με συστάσεις της ΕΕ σχετικά με την πρόσβαση στη γη με βέλτιστες πρακτικές (ανάλογα με το βαθμό φιλοδοξίας).
  • υποστηρίζει ότι η βιομηχανία, η αναψυχή και, πάνω από όλα, η αυξανόμενη αστικοποίηση οδηγούν σε ταχεία αναδιάρθρωση και στην εξαφάνιση των γεωργικών γαιών. Θεωρεί κατά συνέπεια ότι οι τοπικές κοινότητες πρέπει να συμμετέχουν στις αποφάσεις για τη χρήση της γης και έτσι να αποκτήσουν επιπλέον δικαιώματα και ευκαιρίες.
Περιληπτικά, τα συμπεράσματα της γνωμοδότησης για το σύνολο των προβλημάτων των νέων γεωργών στην Ε.Ε. σήμερα είναι τα εξής:
  • η έλλειψη νέων που να δραστηριοποιούνται στη γεωργία απειλεί την οικονομική και κοινωνική βιωσιμότητα της υπαίθρου. Η υποστήριξη των νέων γεωργών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να συνεχιστεί η γεωργική δραστηριότητα σε όλη την ΕΕ και να διατηρηθεί ζωντανός ο αγροτικός ιστός, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της εδαφικής συνοχής που διακηρύσσεται στη Συνθήκη της Λισαβόνας·
  • στήριξη πρέπει να παρέχεται πρωτίστως στις οικογενειακές εκμεταλλεύσεις, καθότι δημιουργούν προστιθέμενη αξία και θέσεις εργασίας και επιτρέπουν στις νέες γενιές γεωργών να εισέλθουν στον κλάδο, δεδομένου ότι είναι ευκολότερη η μεταβίβαση εκμεταλλεύσεων που είναι βιώσιμες και λογικού μεγέθους·
  • η Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις ανάγκες των νέων γεωργών δείχνει πως η διαθεσιμότητα γης προς αγορά και ενοικίαση αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι νέοι γεωργοί και οι νεοεισερχόμενοι στον κλάδο·
  • καλείται η Επιτροπή να αξιολογήσει τον άμεσο και έμμεσο αντίκτυπο της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη συγκέντρωση και την αρπαγή γαιών στην Ευρώπη. Για παράδειγμα, η Κοινή Γεωργική Πολιτική (ΚΓΠ) και οι επιδοτήσεις που δίνονται δυνάμει της ευνοούν ξεκάθαρα τις μεγάλες γεωργικές εκμεταλλεύσεις και περιθωριοποιούν τις μικρές, ενώ ενδέχεται να επηρεάζουν διαφορετικούς κλάδους κατά διαφορετικό τρόπο·
  • συνιστάται ο εκσυγχρονισμός της επαγγελματικής κατάρτισης που παρέχεται στις αγροτικές περιοχές και η προσαρμογή της στις συνθήκες παγκόσμιου ανταγωνισμού και στις ανάγκες των τοπικών επιχειρήσεων, καθώς και την ενίσχυση της χρηματοδότησης του ΕΚΤ που διατίθεται για την επαγγελματική κατάρτιση στις αγροτικές περιοχές.