www.biopoiotita.gr

Τετάρτη, 16 Νοεμβρίου 2016

Κολίανδρος, ο αγχολυτικός


Κόλιανδρος, ο αγχολυτικός

 

Της Γεωργίας Δουκοπούλου
Διατολόγου – Διατροφολόγου

Δεν είναι από τα βότανα που χρησιμοποιούμε συχνά, κι όμως αξίζει μια θέση στην κουζίνα μας, αφού, εκτός ότι αρωματίζει πολλά πιάτα, θεωρείται και αγχολυτικός. Ο λόγος για τον κολίανδρο,  κορίανδρο ή κόλιαντρο, ένα ιδιαίτερο μυρωδικό της ελληνικής γης.

Είναι φυτό που αντέχει στις υψηλές θερμοκρασίες και την ξηρασία και γενικά μπορεί να καλλιεργηθεί σε όλες σχεδόν τις περιοχές της Ελλάδας, ακόμη και στον κήπο μας ή το μπαλκόνι μας. Ανθίζει στις αρχές του καλοκαιριού και οι καρποί του είναι σφαιρικοί με καφετί χρώμα.

Όλα τα μέρη του φυτού είναι εκμεταλλεύσιμα, αλλά κυρίως τα φύλλα και οι σπόροι του στην αποξηραμένη τους μορφή, χρησιμοποιούνται στη μαγειρική. Ο φρέσκος ωστόσο έχει εντονότερο άρωμα και καλύτερη γεύση. Συνοδεύει συνήθως το ψάρι, αλλά το εξαιρετικό του άρωμα, το καθιστά εύκολο σε συνδυασμούς με πολλά τρόφιμα.

Οι αποξηραμένοι του καρποί είναι γνωστοί και απλά ως κόλιανδρος. Χρησιμοποιούνται ολόκληροι ή τριμμένοι ως μπαχαρικό, ενώ περιζήτητο είναι και το αιθέριο έλαιο τους. Έχουν άρωμα κίτρου όταν συνθλίβονται. Μπορούν, επίσης, να χαρακτηριστούνπικάντικοι με μια ζεστή γεύση πορτοκαλιού. Η συνηθέστερη χρήση τους είναι ως βασικό συστατικό στη σκόνη κάρυ και ως αρωματικό συστατικό στα καπνιστά κρέατα και στα λουκάνικα.

Τα φύλλα του έχουν μια πολύ διαφορετική γεύση από τους σπόρους. Είναι παρόμοια με το μαϊντανό, αλλά πιο ζουμερά. Τα ψιλοκομμένα φύλλα κολίανδρου χρησιμοποιούνται και ως γαρνιτούρα σε μαγειρευτά πιάτα, αλλά δεν πρέπει ποτέ να ψήνονται αρκετά, καθώς η θερμότητα καταστρέφει τη λεπτή γεύση τους. Ψιλοκομμένα φύλλα κόλιανδρου είναι ένα εξαιρετικό συστατικό και σε φρέσκες σαλάτες με ντομάτα, αγγούρι και κρεμμύδι.

Έχει διαπιστωθεί ότι ο κόλιανδρος έχει αντιοξειδωτική δράση στον ανθρώπινο οργανισμό. Περιέχει πλούσιες ποσότητες βιταμινών Α, C και Κ, θειαμίνη, ριβοφλαβίνη, φυλλικό οξύ, σίδηρο, ασβέστιο, μαγνήσιο και κάλιο, καθώς και μικροποσότητες φωσφόρου και ψευδαργύρου. Τα φρέσκα φύλλα του έχουν χρησιμοποιηθεί στην κλασσική ιατρική για την καταπολέμηση του άγχους και της αϋπνίας. Ως βότανο βοηθάει στην ανακούφιση από τη δυσπεψία και τις μολύνσεις από μύκητες και βακτήρια, όπως το E.Coli και τη σαλμονέλα και είναι ένα φυσικό αποτοξινωτικό, μιας και βοηθά στην μείωση της υψηλής χοληστερόλης στο αίμα.

Συντήρηση και αποθήκευση

Ο φρέσκος κόλιανδρος είναι προτιμότερο να αποθηκεύεται στο ψυγείο, σε αεροστεγείς συσκευασίες. Δε διατηρείται, όμως, για πολύ καιρό, καθώς τα φύλλα του στεγνώνουν σε σύντομο χρονικό διάστημα και χάνουν μεγάλο μέρος του αρώματός τους.

Συντηρείται  για πολλούς μήνες στην κατάψυξη, όπως όλα τα φρέσκα αρωματικά, ψιλοκομμένα σε παγοθήκες με νερό.

Καλλιέργεια στο μπαλκόνι

Ο κόλιανδρος, ως φυτό, δεν έχει πολλές απαιτήσεις παρά μόνο πότισμα. Το έδαφος πρέπει να είναι υγρό κατά την διάρκεια ανάπτυξης του βλαστού, γιατί μετά την ανάπτυξή του, είναι πολύ ανθεκτικός στην ξηρασία.  Μπορούμε εύκολα να το καλλιεργήσουμε σε γλάστρα. Θα πρέπει να το φυτέψουμε νωρίς την άνοιξη, τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, όταν οι θερμοκρασίες είναι  17-22 Co .

Ο κολίανδρος χρησιμοποιείται στην αρτοποιία, τη ζαχαροπλαστική, αλλά και την οινοποιία για την κατασκευή λικέρ και ως αρωματικό της μπύρας.

Έχει επίσης μια μοναδική ικανότητα να συνδυάζεται με πάρα πολλά μπαχαρικά και να ισορροπεί τη γεύση και το άρωμα τους, γι’ αυτό και είναι βασικό συστατικό σε πολλά μείγματα μπαχαρικών σε όλο τον κόσμο και ειδικότερα σε μείγματα κάρυ.

Σε πολλές κουζίνες συνδυάζεται πάντα με κύμινο και δίνει εξαιρετική γεύση σε κρέας, ψάρι, κοτόπουλο και λαχανικά. Συνδυάζεται άψογα με βασιλικό, γαρίφαλο, κανέλα, κύμινο, σκόρδο και τζίντζερ.

Tips Διατροφής

–         Ο φρέσκος κόλιανδρος πρέπει να μπαίνει πάντα στο τέλος του μαγειρέματος, για να μη χάνει το άρωμά του.

–         Για πιο έντονη γεύση, καβουρντίστε τον ελαφρά, πριν τον προσθέσετε στο φαγητό σας.

–         Αν παραπέσει στο φαγητό πολύ γαρίφαλο ή άλλο δυνατό μπαχαρικό, διορθώνουμε τη γεύση προσθέτοντας τη διπλή ποσότητα σε κόλιανδρο.

 

Δουκοπούλου Γεωργία
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

 

Βιβλιογραφία

  1. Coskuner,Υ., Karababa, E., (2007). Physical properties of coriander seeds (Coriandrum sativum L.). Journal of Food Engineering, Vol.80(2), pp.408–416
  2. Potter , T., Fagerson, I., (1990). Composition of coriander leaf volatiles. Journal of Agricultural and Food Chemistry, Vol.38 (11), pp 2054–2056
  3. Wangensteen, H., Samuelsen, A., Malterud, K., (2004). Antioxidant activity in extracts from coriander. Food Chemistry, Vol.88(2), pp.293–297
  4. Kubo, I., Fujita, K., Kubo, A., Nihei ,K., Ogura, T., (2004). Antibacterial Activity of Coriander Volatile Compounds against Salmonella choleraesuis. Journal of Agricultural and Food Chemistry, Vol.52 (11), pp 3329-3352
  5.  Leelamma, S., Chithra, V., (1997). Hypolipidemic effect of coriander seeds (Coriandrum sativum): mechanism of action. Plant Foods for Human Nutrition, Vol. 51(2), pp 167-172