www.biopoiotita.gr

Κυριακή, 17 Ιανουαρίου 2016

ΣΑΦΡΑΝ - Ο κόκκινος χρυσός της ελληνικής γης


ΣΑΦΡΑΝ – Ο κόκκινος χρυσός της ελληνικής γης

Το σαφράν αποτελεί ένα πολύτιμο και σπάνιο μπαχαρικό, με αξιοσημείωτες γευστικές, αρωματικές, χρωστικές και θεραπευτικές ιδιότητες. Είναι το ακριβότερο μπαχαρικό στον κόσμο, με τιμή που αγγίζει τα 2500 ευρώ/κιλό (αναλογία παρόμοια με αυτή του χρυσού), ενώ για να παραχθεί1 κιλό σαφράν χρησιμοποιούνται 150.000-180.000 άνθη!

σαφράνΛίγες χώρες παγκοσμίως (Ιράν, Ινδία, Ισπανία, Μαρόκο), μεταξύ των οποίων βρίσκεται και η Ελλάδα -η οποία έχει την υψηλότερη ποιότητα- το παράγουν και η ύπαρξή του είναι βεβαιωμένη σε πολυάριθμα λαογραφικά κείμενα και διάφορες οικονομικές μελέτες. Ο κρόκος Κοζάνης ή σαφράν είναι ιδιαίτερα αγαπητός και γνωστός στις διεθνείς κουζίνες, σε αντίθεση με τη χώρα μας, όπου μόνο ένα μικρό ποσοστό γνωρίζει την ύπαρξή του, τη χρησιμότητά του, αλλά και την ιδιαίτερη γεύση και το χρώμα που προσδίδει σε φαγητά, γλυκά και ροφήματα. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι το σαφράν ήταν γνωστό από την αρχαιότητα, καθώς αναφέρεται με κολακευτικά σχόλια τόσο στην Παλαιά Διαθήκη, όσο και στον Όμηρο, αλλά και σε γραπτά του Ιπποκράτη για την εξαίρετη ωφέλειά του και τις ιατρικές και φαρμακευτικές ιδιότητές του. Εξάλλου, από τη μυθολογία προέρχεται και η ονομασία του «κρόκος» που σημαίνει και το άρωμα, αλλά και το φυτό. Στην ελληνική μυθολογία, το παιχνίδι του Ερμή με το φίλο του Κρόκο, κατέληξε σε θανάσιμο τραυματισμό του τελευταίου με τις σταγόνες αίματος να πέφτουν στο λουλούδι δημιουργώντας τα γνωστά στίγματα τα οποία του έδωσαν και το συγκεκριμένο όνομα. Στη χώρα μας, η ίδρυση του Αναγκαστικού Συνεταιρισμού Κροκοπαραγωγών Κοζάνης, το 1971, προστατεύει, εξελίσσει, αναπτύσσει και πιστοποιεί τη βιολογική καλλιέργεια του κρόκου, ο οποίος έγινε πρόσφατα από την Ε.Ε. και προϊόν προστατευόμενη ονομασίας προέλευσης (Π.Ο.Π).

Οφέλη για την υγεία

Είναι πολλά τα θρεπτικά συστατικά που περιέχει το σαφράν. Είναι πλούσιο σε βιταμίνη C, σίδηρο, μαγνήσιο, μαγγάνιο και κάλιο, ενώ είναι φτωχό σε αλάτι και χοληστερίνη.

Σε αυτό το σημείο πρέπει να τονίσουμε ότι σύμφωνα με νεότερες μελέτες, η καθημερινή χρήση του κρόκου ως καρυκεύματος, αλλά και ως παραφαρμακευτικού σκευάσματος φαίνεται να δημιουργεί μια προστατευτική ασπίδα που αφορά στην πρόληψη και θεραπεία ανίατων ασθενειών (καρκίνος, καρδιαγγειακά). Πιο συγκεκριμένα, η ισχυρή αντιοξειδωτική και αντιθρομβωτική του δράση πηγάζει από μερικά βασικά συστατικά που περιέχει, όπως είναι η σαφρανάλη, η κροκίνη, η πικροκροκίνη, το β-καροτένιο και η κροκετίνη. Συνάμα, εμπεριέχει και ένα σημαντικό αριθμό ενεργών χημικών ουσιών με άγνωστη, προς το παρόν, δράση, ενώ με ενδιαφέρον αναμένουμε νέες έρευνες που θα αναδείξουν πολύτιμες κατασταλτικές ιδιότητες.

bannerb

Το φάσμα των θεραπευτικών του ιδιοτήτων έγκειται στην:

– αντιοξειδωτική και αντιγηραντική δράση του, χωρίς τοξικότητα (κυρίως λόγω της κροκίνης και της σαφρανάλης, δεσμεύουν τις ελεύθερες ρίζες), (Abdullaev, 2002, 2004, JAFC, 2007)

– θεραπεία πεπτικών προβλημάτων στην ανακούφιση από στομαχόπονο

– μείωση της κατάθλιψης (κυρίως λόγω της τροποποίησης της σεροτονίνης), (JEP, 2005)

– ανακούφιση του προεμμηνορρυσιακού συνδρόμου, (αντιθρομβωτικές ιδιότητες), (BJOG, 2008)

– μείωση της χοληστερίνης (κυρίως λόγω της κροκετίνης)

– μείωση της ακμής και των ενοχλήσεων κατά την οδοντοφυΐα

– έχει προληπτική αντικαρκινική δράση (ειδικότερα στα λευχαιμικά κύτταρα), (Anticancer Res, 2007)

– ενισχύει τη διανοητική λειτουργία, τη μνήμη και την πνευματική διαύγεια (κυρίως λόγω της κροκίνης και της κροκετίνης), (WMW, 2007)

– και τέλος τονώνει και αναζωογονεί τον οργανισμό

Διάθεση στην αγορά

Μπορείτε να τον βρείτε σε συσκευασίες με στίγματα κρόκου, σε σκόνη, σε εκχύλισμα αλλά και σε κάψουλες. Κυκλοφορεί και ως φαρμακευτικό συμπλήρωμα (και σε μορφή κάψουλας) στην Ιαπωνία για τη βελτίωση της ικανότητας της μνήμης.

Debremin_60_tablΠροτεινόμενος τρόπος κατανάλωσης

Χρησιμοποιείται εύκολα στη μαγειρική (π.χ. σε ριζότο με χοιρινό, ζυμαρικά, κρέας, ψάρι), την ζαχαροπλαστική (χαλβάς, παγωτό, γάλα, τσάι) και την αρτοποιία.

Με το παράδειγμα του κρόκου Κοζάνης, αντιλαμβανόμαστε ότι η φύση δια μέσου των τροφών της, δεν μας προσφέρει μόνο τα θρεπτικά συστατικά που απαιτούνται για την επιβίωση μας, αλλά μας παρέχει απλόχερα και πολύτιμες δραστικές ουσίες που μας θωρακίζουν και μας προστατεύουν από νοσήματα φθοράς, αυξάνοντας έτσι το προσδόκιμο ζωής.

Κλείνοντας, θα δανειστώ μια φράση του Βίκτωρος Ουγκώ, που περιγράφει λογοτεχνικά το θαυμάσιο αυτό μπαχαρικό: «το σαφράν είναι περισσότερο φως παρά άρωμα».

-της Παντελέων Βασιλιάννας. Διατροφολόγος-Διαιτολόγος